در حقوق مدنی، اشخاص نسبت به اموال، حقوق و مطالبات خود اختیار تصرف دارند و میتوانند در حدود قانون، از برخی حقوق خود صرفنظر کنند. دو نهاد مهم که در این زمینه مطرح میشوند، ابراء و اعراض هستند. این دو مفهوم از جهاتی به یکدیگر شباهت دارند؛ زیرا هر دو معمولاً نوعی صرفنظر کردن از حق محسوب میشوند. با این حال، از نظر ماهیت حقوقی، موضوع، آثار و قلمرو کاربرد، تفاوتهای اساسی میان آنها وجود […]
در حقوق خانواده، دو مفهوم بسیار مهم درباره کودک وجود دارد: حضانت و نمایندگی قانونی یا قضایی. این دو عنوان گاهی در یک شخص جمع میشوند و گاهی میان اشخاص مختلف تقسیم میگردند. برای مثال ممکن است مادر حضانت کودک را بر عهده داشته باشد، اما نماینده قانونی کودک در امور مالی، پدر یا جد پدری باشد. همچنین ممکن است شخصی همزمان هم عهدهدار حضانت باشد و هم به عنوان قیم، نماینده قضایی کودک محسوب […]
ضمان خریدار در بیع باطل؛ تلف مال در دست خریدار چه حکمی دارد؟ وقتی معاملهای به دلیل نامشروع بودن جهت معامله یا فقدان یکی از شرایط اساسی صحت قرارداد باطل میشود، این بطلان فقط به معنای بیاعتباری تشریفاتی نیست؛ بلکه آثار مهمی بر مالکیت، ضمان، استرداد عوضین و مسئولیت طرفین دارد. یکی از مهمترین آثار آن، بحث ضمان خریدار نسبت به عین و منافع مال در بیع باطل است. در حقوق مدنی ایران، اگر مالی […]
حق حبس زن یکی از مهمترین حقوق مالی و خانوادگی زوجه در قانون مدنی ایران است. بر اساس این حق، زن میتواند تا زمانی که مهریه حال او پرداخت نشده، از انجام وظایفی که در برابر شوهر دارد خودداری کند؛ بدون اینکه این خودداری باعث از بین رفتن حق نفقه او شود. این موضوع در عمل بسیار مهم است؛ چون در بسیاری از پروندههای خانوادگی، مرد دادخواست الزام به تمکین میدهد و زن در دفاع […]
احضاریه دادگاه آمده؛ اگر نرویم چه میشود؟ دریافت احضاریه یا ابلاغیه دادگاه برای خیلیها استرسآور است. اولین سوالی که معمولاً پیش میآید این است: اگر در تاریخ مشخصشده به دادگاه نرویم چه اتفاقی میافتد؟ پاسخ کوتاه این است: بستگی دارد احضاریه برای چه موضوعی آمده و شما در پرونده چه سمتی دارید؛ متهم هستید، شاکی، خواهان، خوانده یا شاهد. در بعضی پروندهها نرفتن به دادگاه ممکن است فقط باعث از دست رفتن فرصت دفاع شود، […]
اختلاف بر سر مالکیت ملک؛ از کجا شروع کنیم؟ اختلاف بر سر مالکیت ملک یکی از آن مشکلاتی است که اگر از همان ابتدا درست مدیریت نشود، میتواند به یک پرونده طولانی، پرهزینه و فرسایشی تبدیل شود. خیلی از افراد وقتی با مشکل ملکی روبهرو میشوند، نمیدانند باید اول چه کار کنند؛ شکایت کنند، با طرف مقابل مذاکره کنند، سراغ بنگاه بروند، اظهارنامه بفرستند یا از وکیل ملکی کمک بگیرند. واقعیت این است که در […]
عقد ضمان یکی از عقود رایج در حقوق ایران است که به موجب آن شخصی (ضامن) تعهد میکند دین یا بدهی شخص دیگری (مضمونعنه یا مدیون اصلی) را در برابر طلبکار (مضمونله یا دائن) پرداخت کند. ضمان در معاملات، وامها، چک، سفته و قراردادهای تجاری کاربرد گستردهای دارد.اما نکته مهم این است که در حقوق ایران، ضمان فقط به یک شکل نیست. قانون مدنی انواع مختلفی از ضمان را پیشبینی کرده است که از نظر […]
مالکیت بر اموال غیرمنقول، بهویژه زمین و ساختمان، از مهمترین حقوق مالی اشخاص است. با این حال، مالکیت زمانی از امنیت کامل برخوردار میشود که در نظام رسمی ثبت املاک تثبیت گردد. در حقوق ایران، ثبت ملک فقط یک اقدام اداری ساده نیست؛ بلکه فرایندی حقوقی، تشریفاتی و اثباتی است که نتیجه آن صدور سند رسمی مالکیت و شناسایی مالک از سوی دولت است. بسیاری از اختلافات ملکی، از جمله تعارض اسناد عادی، اختلاف در […]
مالکیت مشاع وضعیتی است که در آن، دو یا چند شخص در جزء جزء مال، به نحو اشاعه، مالکیت دارند؛ بهگونهای که سهم هر شریک در تمام مال منتشر است، نه در بخش معینی از آن. این وضعیت هرچند از نظر حقوقی معتبر و قابل پذیرش است، اما در عمل منشأ اختلافات متعددی میان شرکا میشود؛ بهویژه هنگامی که نحوه بهرهبرداری، تصرف، انتقال سهم یا تعیین حدود اختیارات شرکا محل نزاع قرار گیرد. یکی از […]
مهریه در گذر زمان؛ از سنت مذهبی تا بحران حقوقی مهریه، واژهای است که در ادبیات اجتماعی و حقوقی ایران فراتر از یک عدد و رقم، با امنیت روانی و استقلال مالی زوجه گره خورده است. با این حال، در دهههای اخیر، این نهاد مذهبی و قانونی به یکی از پرچالشترین موضوعات در محاکم خانواده تبدیل شده است. کم نیستند افرادی که در کشاکش مطالبه یا پرداخت مهریه، مسیر زندگیشان دستخوش تلاطم شده و یا […]
